Vì sao Đầu tư tại Việt Nam?

1. Động lực thị trường

Nhu cầu về internet, dữ liệu và AI đang tăng nhanh hơn năng lực hạ tầng. Việt Nam là một thị trường trẻ, có tính kết nối cao và chuyển đổi số nhanh với hơn 100 triệu dân đang bước vào kỷ nguyên AI.

• Quy mô kinh tế internet đạt 36 tỷ USD năm 2024, tăng 16% so với năm trước (e-Conomy SEA 2024)
• AI trở thành chiến lược quốc gia với khung pháp lý, đề án hạ tầng và nguồn ngân sách đã được chuẩn bị
• Tốc độ tăng trưởng thị trường Data Center được dự báo đạt 14.8% CAGR đến 2030

2. Quy hoạch điện 8 và thị trường điện cạnh tranh

Bài toán năng lượng vốn luôn là một trong những ưu tiên tối quan trọng cần giải quyết trước khi triển khai bất kỳ dự án data center. Việt Nam đang có những động thái tích cực về vấn đề này:

• Quy hoạch điện 8 (điều chỉnh): mục tiêu công suất lắp đặt năm 2030 nâng lên tới 236.363 MW, tăng tới khoảng 80.000 MW so với quy hoạch trước, chủ yếu từ điện mặt trời và điện gió. Điện hạt nhân quay lại chương trình nghị sự với nhà máy Ninh Thuận 1 công suất 2,4 GW.
• Thị trường điện chuyển dần từ độc quyền sang cạnh tranh: thị trường phát điện cạnh tranh (2012) → thị trường bán buôn điện cạnh tranh VWEM (2019) → thị trường bán lẻ điện đang được chuẩn bị, cùng với đề án tái cơ cấu EVN để giảm bớt lợi thế độc quyền.
• Mua bán điện trực tiếp (DPPA): Nghị định 57/2025 mở ra cơ chế cấp điện tái tạo trực tiếp cho khách hàng lớn. Nghị định 243/2026 (tháng 6/2026) cho phép data center tham gia DPPA tài chính qua lưới điện quốc gia và bỏ trần giá đối với giao dịch DPPA qua lưới điện riêng.
• Đã vận hành trên thực tế: đơn vị phát điện đầu tiên tham gia cơ chế DPPA qua lưới điện quốc gia từ ngày 1/6/2026.

3. Ưu đãi và mở cửa đón nhận đầu tư quốc tế

• Sở hữu nước ngoài 100% đối với dịch vụ data center, điện toán đám mây và OTT theo Luật Viễn thông 2023 (hiệu lực 2024).
• Nỗ lực cắt giảm điều kiện kinh doanh: theo Luật Đầu tư có hiệu lực từ 1/3/2026, dịch vụ data center đã được loại khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
• Ưu đãi thuế: Luật Công nghiệp công nghệ số (hiệu lực 1/1/2026) quy định thuế TNDN 10% trong 15 năm cho dự án AI và tính toán hiệu năng cao, miễn thuế 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo, cùng miễn tiền thuê đất tối đa 15 năm. Dự án AI/HPC quy mô lớn (vốn từ 6.000 tỷ đồng, khoảng 230 triệu USD trở lên) có thể tiếp cận mức ưu đãi cao nhất: thuế TNDN 5% trong 37 năm và miễn tiền thuê đất 22 năm.
• Định hướng phát triển do khu vực tư nhân dẫn dắt (Quyết định 2161): đến 2030, tối thiểu 50% công suất data center quốc gia đến từ nhà vận hành xanh tư nhân, ít nhất 2 tập đoàn công nghệ toàn cầu đầu tư trực tiếp và ít nhất 4 tuyến cáp quang biển quốc tế mới thuộc sở hữu tư nhân.

Khoảng cách giữa Chính sách và Thực thi

Mặc dù những lợi thế tài nguyên và ưu đãi dường như đã sẵn sàng trước mắt, nhưng không có bữa trưa nào là miễn phí. Việt Nam - với sự học hỏi từ kinh nghiệm của nhiều nền kinh tế phát triển đi trước, đã và đang chọn lọc dòng vốn đầu tư một cách tinh vi bằng cách đặt ra những tiêu chí khắt khe về sự bền vững, chuyển giao công nghệ cũng như cơ chế hậu kiểm nghiêm ngặt. Một điều chắc chắn rằng, mọi nhà đầu tư có năng lực đều sẽ có thể tự mình tìm hiểu, thích nghi và đáp ứng các điều kiện ấy. Tuy nhiên, câu hỏi ở đây là họ sẽ mất thời gian để làm điều đó nhanh hay chậm, và có đáp ứng được bài toán time-to-market vốn rất nhạy cảm trên thị trường data center hiện nay hay không? Đồng thời, chi phí cơ hội để nhà đầu tư có thể tự mình lựa chọn một quỹ đất phù hợp với quy mô và khẩu vị rủi ro cũng rất đáng kể để e ngại. Đây chính là những lý do tất yếu tạo nên nhu cầu cần có một đối tác địa phương giàu kinh nghiệm, cung cấp dịch vụ thẩm định, tư vấn chuyên môn và thông tin, kết nối toàn diện giữa Nhà đầu tư và hệ sinh thái đầu vào của toàn ngành - giống như DCOMPASS.